De Reuzenpanda
(Ailuropoda melanoleuca)
Zij pakken vrij eenvoudig iets op en houden dat vast. Net als een mens.
Namen van de reuzenpanda
De reuzenpanda die alleen in China in het wild voorkomt, noemen de inwoners daar tegenwoordig ‘daxiongmao’ (spreek uit: ‘dasjiongmao’) of ook wel ‘xiongmao’ (spreek uit: ‘sjiongmao’). ‘Mao’ betekent ‘kat’ en ‘xiong’ betekent ‘beer’. Chinezen hebben het daarom ook eigenlijk over een katbeer of een beerkat als zij een panda bedoelen, omdat het dier als een katachtige in bomen kan klimmen. Andere namen die door chinezen voor de panda worden/werden gebruikt zijn: ‘bai xiong’ (witte beer), ‘zhu xiong’ (bamboe beer), ‘bai hu’ (witte vos), ‘hua xiong’ (beer met vlekken), ‘mo’, ‘pi’, ‘pixiu’ of ‘punya’. Ons woord "panda" is vermoedelijk een verbastering van "punya". En "punya" betekent "bamboe-eter" in een dialect dat wordt gesproken in het berggebied rond de Himalaya. De naam pi of pixiu is een eeuwenoude naam voor een dier dat in het eerste woordenboek van China, de Er Ya, voorkomt gedurende de Qin-dynastie (221-207 v. Chr.) dat het dier beschrijft als een witte vos. Dit woordenboek beschrijft ook een dier met de naam "mo". De beschrijving hierbij luidt: "Een wit luipaard met een smal hoofd, korte ledematen en zwart-witte tekeningen op zijn vacht. Het dier schijnt koper, ijzer en bamboe te eten; zijn botten zijn recht en hard". Een beroemd Chinees argeologisch boek "The classics of seas and mountains" wat geschreven is tussen 770-256 v. Chr. beschrijft "een beer-achtig, zwart-wit beest dat koper en ijzer eet en in het Qionglai-gebergte leeft ten zuiden van Yandao". Dat hier beschreven werd dat het dier koper en ijzer zou eten komt waarschijnlijk doordat de panda soms de bewoonde wereld in trok op zoek naar voedsel. Kwam hij daar dan een kookpot tegen dan nam hij het ervan en likte de inhoud op en kauwde op de pot. Soortgelijke beschrijvingen van de panda komen in veelvoud en in vele variaties voor in verscheidene andere boeken en geschriften. In een boek dat werd geschreven in de periode van de Strijdende Staten in China (475-221 v. Chr.) met de titel "The annotated readings of the book of songs" wordt de panda beschreven als een wit luipaard of witte vos ("zhi yi" en "bai hu") dat lijkt op een tijger of witte beer. Tijdens de Ming-dynastie (1368-1644 n.Chr.) beschreef schrijver Cao Xuequan (1574-1647) in zijn boek "Shu Zhong Guang Ji" - Een geschiedenis van Sichuan - de panda onder andere als "meng shi shou" (roofdier) en "bai bao" (wit luipaard) en "shi tie shou" (ijzer etend beest).Archeologisch onderzoek
Archeologen hebben op heel veel plaatsen in China oude pandabotten gevonden.Op basis van het onderzoek naar die vondsten vermoedt men, dat de panda al zo'n 8 miljoen jaar op deze planeet leeft. Zeker is men er wel van dat de reuzenpanda's al leefden in het begin van het geologisch tijdvak Pleistoceen dat zo'n 2,588 miljoen jaar geleden begon. Ook weet men hierdoor, dat reuzenpanda’s in sommige perioden gemiddeld groter waren dan dat ze tegenwoordig zijn en in andere tijdvakken juist gemiddeld kleiner. Uit de onderzochte fossielen hebben wetenschappers ook kunnen opmaken dat het dieet van de panda's vroeger ook al over het algemeen uit bamboe heeft bestaan.
Lengte & Gewicht
De reuzenpanda is gemiddeld 160 tot 190 cm lang.Een volwassen vrouwtje weegt tussen de 70 en 100 kg,
en een mannetje tussen de 85 en 125 kg.
Paartijd
Reuzenpanda’s paren vanaf half maart tot half mei. In deze periode zijn de vrouwtjes maar twee tot zeven dagen vruchtbaar. Als de vrouwtjes nog geen jongen hebben, kunnen zij ook in september/oktober en soms in januari/februari vruchtbaar worden. Reuzenpandavrouwtjes hebben hele korte vruchtbare perioden. Meestal maar een dag of drie.Draagtijd
De gemiddelde draagtijd van een reuzenpanda in het wild ligt tussen de 130 en 160 dagen. In gevangenschap ligt de gemiddelde draagtijd tussen de 86 en 160 dagen. Er zijn gevallen bekend, waarbij de panda moeder haar jong of jongen slechts 80 dagen bij zich droeg. Maar er zijn ook gevallen geweest waarbij de draagtijd 190 dagen bedroeg.Geboorteperiode
Meestal bevallen reuzenpanda's in de maanden augustus, september, oktober. Overleving van de babies is een cruciaal punt helemaal omdat reuzenpanda moeders soms niet lijken te weten wat ze met de baby panda moeten doen.DE EERSTE IN GEVANGENSCHAP GEBOREN PANDA
De eerste in gevangenschap geboren panda was panda Ming-Ming. Ming-Ming werd geboren in de dierentuin in Beijing op 9 september 1963.DE EERSTE KI-GEBOORTE
De eerste panda die geboren werd nadat gebruik werd gemaakt van kunstmatige inseminatie was was panda Yuan-Jing. Yuan-Jing werd geboren in de dierentuin van Beijing op 8 september 1978.Aantal jongen per zwangerschap
Meestal krijgt een vrouwtjes panda een of twee jongen. In een enkel geval brengt zij er drie ter wereld. Voor de moeder panda is het in het wild moeilijk om twee jongen te verzorgen. Vaak sterft een van beiden daardoor al vroeg. Als haar kroost overleeft, krijgt de panda moeder gewoonlijk twee jaar later pas andere jongen. Gaan ze dood, dan is de kans groot dat de moeder het volgende jaar weer vruchtbaar wordt zwanger wordt.Ontwikkeling van baby panda's
Bij hun geboorte zijn reuzenpanda’s erg klein: ze wegen ergens tussen de 50 tot 200 gram. De kleinste panda baby die men ooit gezien heeft, woog slechts 49 gram bij de geboorte. In 2006 werd een panda van 59 gram geboren. Een kopje suiker weegt al gauw meer! Ook de lengte van de dan nog blinde baby’s is niet indrukwekkend: zo’n 10 tot 17 cm. Niet alleen hun ogen, maar ook hun oren zijn bij de geboorte nog niet volledig ontwikkeld. Dat gebeurt allemaal in de eerste paar weken na de geboorte. Komen de panda baby’s als roze dieren met wat witte haartjes uit hun moeder, na zo’n twee à drie weken verandert dat en krijgen zij langzamerhand hun kenmerkende zwart-witte tekening. Als de panda baby vijf à zes maanden oud is en genoeg voedsel gekregen heeft, gaat hij meestal zelf op onderzoek uit. Dit is ook de periode waarin hij bamboe leert eten. Pas als ze 18 maanden oud zijn, kunnen de meeste reuzenpanda’s voor zichzelf zorgen en zijn zij baby af.Heeft de panda een staart?
Ja, de panda heeft een staart. Als een panda geboren wordt kan je dat goed zien. Dan is zijn staart in vergelijking tot zijn lichaam ook nog tamelijk groot. Maar naarmate de panda ouder en groter wordt is zijn staart minder goed te zien. De panda gebruikt zijn staart vooral voor het verspreiden van geuren die hij met zijn staart (die hij als een soort kwast gebruikt) op bomen en stronken smeert.Geslachtsrijp
De reuzenpanda is vanaf een jaar of vier geslachtsrijp. Maar er zijn ook gevallen bekend, waarbij het ruim zeven jaar duurde, voordat een reuzenpanda nakroost kon verwekken of krijgen.Hoe oud kunnen deze panda's worden?
Niemand weet hoe oud reuzenpanda’s in het wild kunnen worden. De schattingen lopen uiteen van 20 tot 30 jaar. Een van de oudste in gevangenschap levende reuzenpanda werd op 31 oktober 2006, 34 jaar. Dit was de vrouwtjes reuzenpanda Tao Tao. Zij leefde in een park in Jinan, gelegen in het oosten van de provincie Shangdong. Haar verjaardag was groot nieuws. Op 6 februari 2008 stierf zij op 36 jarige leeftijd. Dat is ongeveer 108 mensenjaren. Maar de oudste in gevangenschap gehouden panda was reuzenpanda "Du Du". Die leefde zijn laatste jaren in de dierentuin in Wuhan. Du Du werd 37 jaar oud en stierf in 1999.Wat eten deze panda's?
Bamboe en bamboewortels bepalen voor 99 procent het dagelijks menu van de reuzenpanda. Vooral de (wortels van de) pijlbamboe en paraplubamboe zijn in trek. In een enkel geval verschalkt hij ook een visje, eieren, insecten en soms een knaagdiertje. Hij wil ook wel eens wat gras eten of de bloembollen van irissen en krokussen. Maar bamboe is absoluut favoriet. Reuzenpanda’s zetten slechts 17 procent van de gegeten bamboe om in belangrijke voedingsstoffen. Zij moeten daarom veel eten: volwassen mannetjes verorberen tien tot achttien kilo bamboe per dag. Het levert hun een complete dagtaak op: panda’s eten ongeveer tien tot twaalf uur per dag. Hun levensritme bestaat uit eten en slapen. Met hun ‘duim’ pakken de reuzenpanda’s makkelijk bamboestammen vast. Ze scheuren dan met hun tanden de dunne bast eraf (wat al knap is!), waarna zij de stammen eten. Ook eet de reuzenpanda's de blaadjes van de bamboe. Daarbij gaan ze kieskeurig te werk. Waarschijnlijk kunnen zij net als mensen een onderscheid maken tussen verse en wat oudere planten.De panda’s beperken zich zoveel mogelijk tot de verse bamboe.
Solitair of Sociaal?
Reuzenpanda’s leven over het algemeen solitair(ook al zijn er gevallen bekend waarbij een paar panda's soms in een soort groepje leven). Alleen tijdens de paartijd zoeken zij elkaar op. Biologen vermoeden, dat zowel de vrouwtjes als de mannetjes in het wild een eigen territorium hebben. Gescheiden van elkaar. Het territorium van een vrouwtje bestaat vermoedelijk uit circa 3 km2. Dat van een mannetje uit circa 6 km2. Tijdens de paartijd struinen zij de randen van hun territorium af op zoek naar een partner. Zij laten geurmonsters achter en zoeken de geurmonsters van andere panda’s op om die te beoordelen. Het is grappig om te zien hoe panda’s indruk proberen te maken op soortgenoten. Willen zij een geurmonster achterlaten op een boomstam, dan gaan zij soms op hun voorpoten staan en duwen zij hun achterwerk zo hoog mogelijk tegen de boomstam op. Andere panda’s moeten daardoor de indruk krijgen, dat een heel grote en sterke soortgenoot deze geurplek heeft achtergelaten.
Het leefgebied van de reuzenpanda
In het wild leven de reuzenpanda’s alleen in China.Vroeger kwamen zij in een groot deel van dit immense land voor.
Nu nog maar in een vrij klein gedeelte. De dieren voelen zich het beste thuis in de bergen op een hoogte van 2300 tot 4000 meter. Bij het invallen van de winter dalen zij af naar lager gelegen streken. Over het algemeen dalen zij niet lager af dan 800 meter. Panda’s kennen geen winterslaap.
Dit is zo ontstaan doordat bamboe het hele jaar door te vinden is in de bergen. Om te rusten zoeken de reuzenpanda’s holle bomen of kleine grotten uit. Zij maken geen permanente nesten. Hoewel zij in het algemeen op de grond leven, kunnen zij ook erg goed klimmen en voelen zij zich ook in bomen heel gemakkelijk. De meeste activiteit vertonen zij bij zonsopgang en zonsondergang. Soms kunnen zij ook ’s nachts actief zijn.
BEDREIGINGEN
De reuzenpanda wordt het meest bedreigd door de inkrimping van leefgebied.De twintigste eeuw heeft de reuzenpanda weinig goeds gebracht. Het uitgebreide leefgebied in China is in deze eeuw aan alle kanten aangetast. Een verandering van het klimaat deed geen goed. En de cultivering van de beboste berghellingen voor akkerbouw verdeelde de oorspronkelijke leefomgeving in kleinere stukken. Tegenwoordig vinden we de reuzenpanda nog maar in zes berggebieden in China: in de provincie Sichuan in en rondom het Qionglai-, Daxiangling- Xiaoxiangling- en het Liang-gebergte, in de provincies Sichuan en Gansu in het Min-gebergte en in de Qinling-keten in de provincie Shaanxi (Gansu). Ook de jacht op de panda heeft geen goed gedaan aan het behoud van hun oorspronkelijke leefgebied. Vroeger werd er veel op panda's gejaagd. Hun vacht was vooral in trek om gebruikt te worden als deken om op te slapen en sommige mensen geloofden dat het slapen op de vacht je toekomst kon voorspellen. Een goede nachtrust werd gezien als teken van geluk en men dacht dat het spoken kon verjagen. Gelukkig is het jagen op panda's nu verboden in China. Tot voor 1997 kon iemand die werd veroordeeld voor het doden van een panda nog de doodstraf krijgen maar sinds 1997 is de zwaarste straf voor het doden van een panda een gevangenisstraf van 10 jaar.
Te weinig bamboe
Door de fragmentatie van leefgebieden doemt een ander gevaar op voor het voortbestaan van de reuzenpanda. Wanneer vroeger de bamboeplanten doodgingen, trokken de dieren naar aangrenzende streken waar nog wel gezonde bamboe groeide. Dat is nu zo goed als onmogelijk geworden. Sterfte van de bamboe leidt tegenwoordig veel eerder tot sterfte van de reuzenpanda. Ze kunnen nergens anders meer heen. Door de aardbeving in het Qionglai-gebergte op 12 mei 2008 is een groot deel van het leefgebied van de reuzenpanda's aangetast. En niet alleen in het Qionglai-gebergte maar ook in het Min-gebergte. Grote stukken gebied werden verwoest en de bamboe voor de dieren is in het gebied een stuk schaarser geworden.Bloesemende bamboe: honger voor de panda
De bamboeplant vermeerdert zich door een uitgebreide vertakking van de wortels net onder de grond, waaruit nieuwe plantjes groeien. Maar soms vermeerdert de bamboe zich door te bloesemen. De plant produceert zaadjes en gaat vervolgens dood. Het duurt dan meestal twee tot drie jaar, voordat nieuwe bamboescheuten groeien op die plek. In de periode tussen 1974 en 1976 gebeurde dit met de paraplubamboe en de pijlbamboe in de Min-gebergten in het noorden van Sichuan. De panda’s die afhankelijk waren van de planten verhongerden. In totaal stierven er toen in dat gebied 138 reuzenpanda’s. In hun zoektocht naar nieuw bamboe komen panda’s soms ver buiten hun leefgebieden terecht. Op 16 juli 2005 werd een reuzenpanda gevonden in de stad Du Jiangyan. Deze panda werd veilig opgevangen in Wolong. Maar vaak sneuvelen de naar voedsel zoekende dieren door toedoen van de mens.VOLGENS SCHATTINGEN LEVEN ER NOG
MAAR ZO'N 1600 REUZENPANDA'S IN HET WILD IN CHINA!
DE REUZENPANDA IS EEN BEDREIGDE DIERSOORT!
Natuurreservaten
In 1946 wist men al dat het niet goed ging met de populatie reuzenpanda's. Er was toen een krant die al onder de titel "Panda's op het punt van uitsterven" een stuk publiceerde waarin het de bevolking werd gewaarschuwd over de status van de alsmaar kleiner wordende reuzenpandapopulatie als gevolg van menselijk toedoen (jacht). Op het kaartje hiernaast is goed te zien hoe de situatie nu ligt in vergelijking met vroeger. In 1957 besloot de Chinese regering natuurreservaten op te zetten en onderzoek te starten naar de populatie reuzenpanda’s. Daaruit bleek al snel hoe zorgelijk de situatie was. Om het tij te keren, heeft de Chinese regering in 1963 de eerste drie natuurreservaten opgezet voor de reuzenpanda’s waaronder het Wolong natuurreservaat. De resterende leefgebieden hebben nu ook grotendeels de status van beschermde natuurreservaten.
1869, Sichuan, China
1936, Sichuan, China
Een van de eerste panda's die vanuit zijn eigen leefomgeving 'levend' werd weggehaald door buitenlanders, was een jonge panda. De jonge panda die de naam "Su Lin" kreeg, werd meegenomen door de Amerikaanse Ruth Harkness, die het diertje later afleverde bij de dierentuin van Chicago in Amerika.
"The Lady and The Panda". Het verhaal gaat over een vrouw die de zoektocht naar de mysterieuze reuzenpanda voortzet (in 1936, China) welke haar man was begonnen maar die omkwam tijdens deze expeditie. Haar man Bill was een bioloog en deed onderzoek naar het bestaan van de reuzenpanda. Doordat Ruth het dagboek leest dat Bill bijhield en daarin leest dat de panda's, in tegenstelling tot hun gevaarlijke reputatie, lieve zachtmoedige vegetariërs zijn,
besluit ze zelf de expeditie weer voort te zetten. Ze was eigenlijk naar China gekomen om de as van haar overleden man op te halen, maar dat veranderde dus toen ze het dagboek van haar man las. Haar zoektocht begint in Shanghai waar ze samen met "Quentin" (de assistent van Bill) de expeditie weer start. Haar boek is een autobiografie en verteld duidelijk wat haar allemaal bezig houdt. Dit boek is later (in 2000) verfilmd door "Robert M. Young" een maker van documentaires en speelfilms. De film heet in het Nederlands : CHINA : Op Zoek Naar De Panda
In het Engels heet de film : CHINA : The Panda Adventure
Deze film werd in samenwerking tussen het Wereld Natuur Fonds en het Omniversum
(in Den Haag) vertoond van 20 december 2001 tot 30 juni 2002 en is een prachtige film! Bekijk de trailer van deze film hier.
info: speeltijd is 49 minuten, kleur, dolby digital 5.1
talen: Engels en Frans
ondertiteling: Engels, Frans en Spaans Deze film is op DVD te bestellen bij meerdere (online) winkels.
Ook hier in de pandashop!